قال شیخ الاکبر فی فتوحات:

کل من حار وصل ــ ـ ـ ـ ـ ـ ــ فمن اهتدی انفصل

(هر آنکه متحیر شد رسید پس کسی که هدایت شد جدا گردید.)

این اوج معرفت است که او فرموده و کسی را یارای فهم آن نیست. بدین معنی که اگر عارف در کثرت تجلیات الهی از یک عین واحد و حکیم از تعارض استدلالات در آن مقام منیع متحیر گردد همان است که رسیده است و در اینجا علم عین جهل است و عدم الادراک عین ادراک. پس آنکه نفهمید و عاجزانه ایستاد عمان واصل است که "العلم بالسلب عین العلم بالله" و "که باب علم بالله قفل است در حالیکه همو مطلوب تجلی است."

پس اوج تجلیات عارف تحیر در آن و اوج استدلالات حکیم تعارض در آن است در مقام ذات. ان فهم فهم.