چندی پیش دوست گرامی ایلیا و دیگر دوستان خواهان درک کلام ابن عربی بودند. البته کلام اینجانب هم از نظر بعضی مشکل می نمایاند. پس لازم است در این زمینه کمی توضیح داده شود. ایشان گفته اند:

« اگر می شه مفهوم متن هایی را که می نویسد کمی ساده تر باشد تا حداقل ما بتونیم استفاده کنیم چون چندین کتاب از ابن عربی خوانده ام اما با مشکل برخورد کرده ام. »

در مورد کلام اینجانب سعی می کنم ساده تر باشد و معارف کلیدی همانطور که در پست های قبلی ذکر شده از این پس هم با زبانی آسان پیگیری گردد.

طریقه درک معارف شیخ اکبر ابن عربی

در این موضع دو امر باید توضیح داده شود:

اول اینکه سخنان ابن عربی چون در اخذ آن معارف بطور مستقیم از حق تعالی گرفته شده نه بر پایه استدلال فلسفی زیاد همگون بنظر نمی رسد. او بسیاری از معارف اصیل و پایه ای خود را طوری می بیند که عقل آن را محال می دارد. البته وقتی سخن می گوید گویی قابل درک است ولی پی بردن به ذات سخنان او و هماهنگی میان آنها و یک پارچه کردن آن کار عقل نیست. همانطور که او بارها می گوید که عقل از ان ابا دارد اما فهم آن را درک می کند. پس باید به فهم مطالب او با مراجعه به کتب او رسید.

دوم اینکه اصطلاحات مخصوص به او که سابقه در شرع و قرآن و حکمت دارد باید اول درک شود. چون بکرات از آن اصطلاحات استفاده می کند. اصطلاحاتی همچون نفس رحمانی و اعیان ثابته که فقط در عرفان می باشد. البته باید آنچه در فلسفه نیز از جوهر و عرض و دیگر اصطلاحات می باشد درک گردد. برای این منظور چند کتاب کلیدی برای شروع به ترتیب زیر معرفی می گردد:

۱. کتابی ساده در زمینه فلسفه برای درک کلیت فلسفه الهی. کتاب بدایه الحکمه علامه طباطبایی و یا آموزش فلسفه های موجود نکوست.

۲. کتاب های کوچک در عرفان نظری که توصیه می شود از جزوات اساتید یا کتاب تمهید القوائد استفاده گردد. البته اگر بتوان نوارهای عرفان نظری یا کتب آسان در این زمینه خوانده شود نیکوست.  

۳.کتاب المعرفه ابن عربی. این کتاب در بیروت چاپ شده و بسیاری از اصطلاحات و نظرات ابن عربی بصورت خلاصه آمده است.  

۴.کتب عبدالرزاق مخصوصا اصطلاحات الصوفیه او که فارسی است و کتب صدرالدین قونوی راهگشا می باشد.

۵. فتوحات مکیه که ترجمه شده است. این کتاب بسیاری از اصطلاحات بارها با مثالهای جالب آمده است که پیدا کردن در آن کتاب مشکل می نماید.

۶. کتاب التجلیات و المسایل و فصوص الحکم هم باعث تثبیت معارف می شود.

البته درک عرفان ابن عربی بسادگی ممکن نیست و امکان دارد بعد از چند سال خواندن درک گردد. البته به علت ویژگی خاص نظرات او زمینه درک نادرست نیز فراهم است. اما آنکه با دلی صاف در پی درک معارف الهی باشد بدانها بقدر استعداد نایل خواهد شد ان شاء الله.